To podejście psychoterapeutyczne akcentujące rolę ciała w rozumieniu funkcjonowania psychicznego człowieka.

To ciało właśnie jest kluczowym elementem integrującym osobowość, jest jej fundamentem. Wszystko, czego doświadczamy, szczególnie w pierwszych latach, a nawet miesiącach życia, odzwierciedla i przejawia się finalnie w ciele. Proces terapeutyczny zatem obejmuje nie tylko analizę intelektualną, ale równocześnie diagnozę i pracę przez ciało.  Istotna jest jego ekspresja, poziom energii, sposób oddychania, budowa wyrażająca się w typach zawieszeń oraz tworząca struktury charakteru. Człowiek widziany jest tu jako jedność psychofizyczna. Praca w tym nurcie wiąże się z przekonaniem, że interwencje na poziomie ciała mogą wpływać na umysł i odwrotnie.

Terapeuta pracując z pacjentem stara się  przywrócić naturalne, biologiczne zachowania, które zostały wcześniej zahamowane, takich jak szloch, krzyk, głęboki oddech do brzucha, rozluźnienie ramion czy szczęk. Dzięki specjalnemu systemowi praktyk, stanowiącemu podstawę tej metody, możliwe jest dotarcie do nieświadomych treści psychicznych i przeżyć, które zostały zatrzymane i zmagazynowane w ciele w postaci blokad i chronicznego napięcia.

Narodziny nurtu datuje się na lata 50-te XIX w. Wywodzi się on z koncepcji psychoanalitycznych, a został stworzony przez Alexandra Lowena oraz Johna Pierrakosa, a rozwijany na bazie wcześniejszych koncepcji Wilhelma Reicha, który połączył psychoterapię werbalną z pracą przez ciało. Lowen dostrzegał, że emocje, traumy i doświadczenia życiowe zapisują się w ciele, powodując chroniczne napięcia mięśniowe oraz ograniczenia zarówno na poziomie fizycznym jak i mentalnym. Zaobserwował również, że praca przez ciało wpływa na funkcjonowanie psychiczne człowieka. W ten sposób stwarzając dostęp do treści trudno uchwytnych umysłowo. Celem analizy bioenergetycznej jest uwolnienie tych napięć i przywrócenie pełnej ekspresji emocjonalnej, co prowadzi do poprawy zdrowia psychicznego i fizycznego.

Nurt był rozwijany przez kolejnych psychoterapeutów włączając w rozumienie człowieka również współczesną wiedzę psychologiczną, np. dotyczącą teorii przywiązania, teorii self i relacji z obiektem, a także nowe odkrycia neuropsychologii. 

Współczesna analiza bioenergetyczna stara się tworzyć takie praktyki, które będą odpowiadać na aktualne potrzeby człowieka. Dzięki nowym doświadczeniom (na poziomie ciała i umysłu) budują się nowe ścieżki neuronalne, dzięki czemu możliwa jest głęboka zmiana.

Główne założenia analizy bioenergetycznej opierają się na kilku kluczowych aspektach:

1. Jedność ciała i psychiki – emocje, myśli i reakcje fizyczne są ze sobą powiązane. Nie można skutecznie pracować nad problemami emocjonalnymi, ignorując ciało.
2. Struktura charakteru i typy zawieszeń – traumy, lęki i trudne doświadczenia mogą prowadzić do zablokowania naturalnego przepływu energii w ciele, co objawia się jako napięcia mięśniowe, ograniczenia ruchowe fizycznie przejawiące się w budowie ciała.
3. Oddech daje dostęp do emocji – głębokie oddychanie pomaga w uwalnianiu napięć oraz przywracaniu równowagi emocjonalnej.
4. Praca przez ciało jako droga do samopoznania – poprzez ruch, ćwiczenia i uważność można uzyskać dostęp do głębokich przeżyć i uwolnić trudne emocje.

Terapia bioenergetyczna opiera się na połączeniu rozmowy z pracą z ciałem. W przeciwieństwie do wielu tradycyjnych metod terapeutycznych, nie ogranicza się do analizy myśli i uczuć, ale aktywnie angażuje ciało w proces terapeutyczny. Klient uczestniczący w sesjach może spodziewać się:

• Ćwiczeń oddechowych mających na celu zwiększenie przepływu energii w ciele,
• Ruchów i pozycji ciała, które pomagają uwolnić napięcia,
• Pracy z głosem, aby wyrazić stłumione emocje,
• Świadomego kontaktu z ciałem, aby zrozumieć jego reakcje i potrzeby.

Terapia często rozpoczyna się od rozpoznania typów zawieszeń w ciele i ich związku z doświadczeniami życiowymi. Poprzez pracę z ekspresją emocjonalną, poczucia kontaktu z ciałem, udrażnianiem oddechu pacjent stopniowo uwalnia nagromadzone napięcia i odzyskuje większą swobodę emocjonalną oraz lepszą jakość życia.

Terapia bioenergetyczna jest odpowiednia dla szerokiego grona osób, zwłaszcza dla tych, które:

• Doświadczają przewlekłego stresu i napięcia,
• Cierpią na depresję, lęki i zaburzenia psychosomatyczne,
• Mają trudności z wyrażaniem emocji,
• Przechodzą przez trudne doświadczenia,
• Czują się odcięte od własnego ciała i emocji
• Czuję się obok życia
• Pragną zmiany – jakości życia, relacji, sposobu troszczenia się o siebie

Jest to metoda skuteczna zarówno dla osób, które chcą pracować nad konkretnymi problemami, jak i tych, które pragną lepiej poznać siebie i pogłębić kontakt ze swoim ciałem.